‘Maak gerust afspraken over het omkijken naar elkaar’: uitwisselingsbijeenkomst burencontactpersonen 18 maart over voorzorgcirkels      

Tekst: Gabbie van der Kroef

‘Een voorzorgcirkel is toch iets ánders dan een netwerk tussen buren in jouw straat, zoals dat nu her en der in jullie buurt is ontstaan’, legt Avans-docent Henk de Haas uit. ‘Maar misschien kunnen jullie iets oppikken van onze ervaringen binnen voorzorgcirkels overal in het land. Dat zijn groepen van tien tot twaalf bewoners, die hebben afgesproken om voor elkaar klaar te staan als er hulp of zorg nodig is. Denk hierbij vooral aan ‘jongere ouderen’, buurtbewoners die nét met pensioen zijn, die afspraken maken met ‘oudere ouderen’. Zij kunnen dankzij een voorzorgcirkel nog wat langer thuis blijven wonen en blijven genieten van de buurt waar zij al jaren wonen.’

Henk de Haas is helemaal uit Breda gekomen om zijn ervaringen met voorzorgcirkels te vertellen aan een groep van vijftien burencontactpersonen en betrokken buurtbewoners. Dat deed hij op woensdag 18 maart tijdens de halfjaarlijkse netwerk- en informatiebijeenkomst van burencontactpersonen in De Buitenpepers.

Henk de Haas: ‘‘Het aanbieden van burenhulp is natuurlijk vrijwillig, maar het is niet vrijblijvend’.

‘Kan ik over tien jaar nog zelfstandig wonen?’

‘Het idee van een voorzorgcirkel is zeven jaar geleden ontstaan uit een initiatief van Henk Geene, die zich als gepensioneerde psycholoog afvroeg hoe zijn leven er over pakweg tien jaar zou uit zien. Zou hij dan nog zelfstandig wonen? Of moest hij dan daarvoor allerlei zaken regelen? Henk Geene besloot een kring te vormen van buren in zijn straat en hij belde daarom bij iedereen aan. Hij vond twaalf mensen bereid om samen een ‘voorzorgcirkel’ te vormen: een groep ‘jongere ouderen’ en ‘oudere ouderen’ die de afspraak maakten om naar elkaar om te kijken bij hulpvragen, bij lief en leed, boodschappen doen, naar het ziekenhuis rijden of bij het leveren van ande-re kleine zorgvragen. Vanuit de gedachte ‘alles mag en niets moet’. De afspraak was bovendien dat niet alle hulp mogelijk is. ‘We zetten elkaar niet onder de douche’, is een terugkerende verduidelijking binnen de voorzorgcirkels’, zo vertelde Henk de Haas.

Tips voor ons netwerk van burencontactpersonen

‘Begin juist niet met een groepsapp voor de buren in jouw straat’, lacht Henk de Haas. ‘Ik zou als een ‘verbinder’, of een burencontactpersoon zoals jullie haar of hem noemen, om te beginnen persoonlijk contact zoekt met de andere buren. Zorg dat je weet wat er leeft bij de buren in jouw straat. Zodat je zicht krijgt op wie met wie contact heeft. Zo weet je wie elkaar kunnen helpen bij eventuele zorgvragen of als er iets verdrietigs gebeurt, zoals een ziekenhuisopname. Pas nadat je een beeld hebt van wie er allemaal in jouw straat wonen, kun je een startbijeenkomst organiseren om afspraken te maken over het omkijken naar elkaar. Denk daarbij ook aan het verwelkomen van nieuwe bewoners in de straat. Je kunt ook de vraag stellen wie voor wie welke kleine klussen kan doen. Maar ik begrijp dat jullie daarvoor ook een BuurtAppgroep hebben. Prima hoor, als je bewoners wijst op die appgroep.’

Contact met jonge buurtbewoners

De reacties van de burencontactpersonen uit onze buurt op de uitleg van Henk de Haas over de voorzorgcirkels waren positief, met zeker ook herkenningspunten. ‘Ons idee is het contact tussen alle buren in een stratenblok te versterken, ook tussen de jonge bewoners en de ouderen. Het elkaar beter leren is nodig mocht er eens hulp of extra aandacht nodig zijn’, zo vertelt een van deelnemers aan de bijeenkomst. ‘De eerste stap is dat ik als burencontactpersoon bijna iedereen ken in mijn straat. Ik ken de beroepen van de mensen, ik ken de kinderen en ik kan tips geven als er iets speelt, zoals een vraag wie er boodschappen kan doen of wie er kan helpen bij een klusje’, zo legt een andere burencontactpersoon uit.

‘Wij hebben in de Achtste Buitenpepers een kleine flyer gemaakt om onze rol als burencontactpersoon te verduidelijken. Daarmee zijn we langs de deuren gegaan. Dat leverde veel positieve reacties op. Zo vormen wij nu een kring van bewoners, aan wie je een vraag kunt stellen bij lief en leed, of als er kleine hulpvragen zijn. Ik weet dat sommige bewoners het moeilijk vinden om hulp te vragen of dat liever niet doen. Als je de mensen goed kent, dan weet je voor wie dit lastig is’, zo vertelt weer een andere deelnemer. ‘Je hoeft ook niet zelf iedere hulpvraag te beantwoorden; het is handig als je weet wie wat voor een ander kan doen. Als het kan vraag ik juist een ander om wat hulp te leveren bij het boodschappen doen, een klusje of een ritje met de auto naar het ziekenhuis’, aldus een volgende deelnemer.

‘In een voorzorgcirkel ligt de nadruk op de zorg voor ouderen’

‘Het aanbieden van burenhulp is natuurlijk vrijwillig, maar het is niet vrijblijvend’, vindt Henk de Haas. ‘De voorzorgcirkels zijn ontstaan als gevolg van de ontwikkelingen in de zorg, met steeds minder handen in de zorg, én als antwoord op de dubbele vergrijzing. Dat wil zeggen: er komen steeds meer ouderen, die ook steeds ouder worden. Ook al zet je elkaar misschien niet onder de douche, toch kan een voorzorgcirkel soms wat laagcomplexe zorghandelingen verrichten, zoals ogen druppelen en bloedsuikerspiegel meten. Zodat hiervoor de thuiszorg niet meer nodig is. Dat gaat dus iets verder dan de gebruikelijke en welbekende klusjes in de buurt.’

Inspirerende tips

Anja Woltring, Clo Martens en Gabbie van der Kroef organiseerden met steun van de Buurtgroep Samen Leven Wonen uit De Buitenpepers deze informatiebijeenkomst. Anja: ‘De uitleg van Henk de Haas over de voorzorgcirkels was heel inspirerend. Toch is de aanpak bij de ‘cirkels’ net iets anders dan wat we in onze buurt doen met de burencontactpersonen. Het belangrijkste verschil is dat wij in onze buurt ons richten op kennismaking en het versterken van het meedoen van alle bewoners, zowel oudere en jongere buren. De informatie over de voorzorgcirkels is voor ons inspirerend, omdat Henk de Haas de nadruk legt op wat we voor elkaar kunnen betekenen. Zijn tips zijn echter heel zinvol, omdat we ook in andere straten in onze buurt, waar nog geen burencontactpersonen zijn, aan de slag willen met het zoeken van betrokken bewoners’.

Meer informatie? We zoeken nog nieuwe burencontactpersonen!

Voel jij je ook een betrokken bewoner in jouw straat of stratenblok? Wil je meedoen aan ons netwerk van burencontactpersonen? Stuur dan een mailtje naar Anja Woltring, samenlevensamenwonen@gmail.com